MiCA en wat het betekent voor Europese marktpartijen

MiCA is in 2023 vastgesteld en wordt sinds 2024 gefaseerd van kracht. Het kader introduceert voor het eerst een Europees geharmoniseerd regime voor de uitgifte van en dienstverlening rond crypto-activa. Voor Europese marktpartijen betekent dit dat verschillende activiteiten die voorheen nationaal werden ingevuld of in een grijs gebied opereerden, nu binnen één kader vallen. Het belang voor professionele gebruikers is groot: MiCA bepaalt welke partijen onder welke voorwaarden actief mogen zijn in de EU.

Reikwijdte van het kader

MiCA onderscheidt drie hoofdcategorieën crypto-activa: asset-referenced tokens (ART), e-money tokens (EMT) en overige crypto-activa. Voor de eerste twee gelden zwaardere eisen, omdat zij directe raakvlakken hebben met het bredere financiële systeem en met betalingsverkeer. Bitcoin en Ethereum vallen onder de derde categorie, met lichtere eisen voor de uitgever, maar wel met informatieplichten voor dienstverleners.

Daarnaast introduceert MiCA het begrip Crypto-Asset Service Provider (CASP). Wie in de EU bepaalde diensten verleent (zoals bewaring, verhandeling, exchange-functies of advies) heeft daarvoor een vergunning nodig. Bestaande VASP-registraties worden gefaseerd vervangen door CASP-vergunningen.

Stablecoins onder MiCA

Een belangrijk onderdeel van MiCA betreft stablecoins. ARTs en EMTs kennen strikte regels rond reservebeheer, transparantie en governance. Reserves moeten worden aangehouden bij gereguleerde instellingen, periodiek worden gerapporteerd en aan kwaliteitseisen voldoen. Significante stablecoins, boven bepaalde drempels qua omvang of transactievolume, staan onder direct toezicht van de European Banking Authority.

Voor professionele gebruikers betekent dit dat de keuze van een stablecoin niet langer een louter operationele afweging is. De juridische status, het reservebeheer en de toezichthoudende autoriteit worden relevante factoren bij selectie en risicobeoordeling.

Gevolgen voor dienstverleners

CASPs moeten voldoen aan eisen op het gebied van governance, kapitaal, klachtafhandeling, marktmisbruik en informatieverstrekking. Voor Nederlandse partijen verloopt het vergunningstraject via de AFM, met DNB betrokken bij prudentiële elementen. Dit verhoogt de drempel om crypto-diensten aan te bieden, maar verlaagt tegelijkertijd het tegenpartijrisico voor professionele afnemers van die diensten.

Wat verandert er voor professionele gebruikers

Voor ondernemers, family offices en financiële professionals brengt MiCA meer voorspelbaarheid. Marktstandaarden rond bewaring, segregatie van cliëntactiva en transparante informatieverstrekking worden afdwingbaar. Tegelijkertijd vraagt het kader om actieve beoordeling: welke dienstverlener heeft welke vergunning, welke stablecoin is EU-conform, en hoe verhouden Europese regels zich tot bredere internationale activiteiten.

Voor uitgevers van whitepapers gelden specifieke vereisten qua inhoud, aansprakelijkheid en notificatie. Voor handelsplatformen worden marktmisbruikregels geïntroduceerd die vergelijkbaar zijn met die in de klassieke financiële markten. Dit raakt zowel de wijze waarop liquiditeit wordt aangeboden als de manier waarop publicaties en analyses worden gedeeld.

Conclusie

MiCA verandert het Europese landschap voor Digital Assets fundamenteel. Het kader brengt rechtszekerheid, professionalisering en duidelijkere verantwoordelijkheden, maar vraagt van iedere marktpartij (uitgever, dienstverlener of professionele gebruiker) een actuele beoordeling van de eigen positie. Voor professionele afnemers ontstaat een meer gestructureerde markt, met hogere drempels aan de aanbodzijde en beter te beoordelen tegenpartijen.